Uống vang nút gỗ sồi hay plastic?

Thời gian gần đây, nhiều người tiêu dùng ngạc nhiên khi gặp những chai rượu vang được đóng nút bằng plastic hoặc nút vặn kim loại thay cho loại nút truyền thống bằng gỗ sồi. Vì sao có chuyện này? Liệu hình thức thay đổi có ảnh hưởng đến chất lượng nội dung?

Từ thế kỷ 17, nút chai rượu vang chỉ làm bằng gỗ sồi. Nhưng thời gian gần đây, ngay cả ở Pháp, một số nhà sản xuất rượu vang tìm đến loại nút chai bằng nhựa tổng hợp hoặc nút vặn kim loại. Lý do: có khoảng từ 7-12% số chai vang gặp vấn đề chất lượng do nút chai bằng gỗ sồi bị mốc.

Ngửi nút chai gỗ sồi để xem có bị mốc hay không

Chúng ta biết rằng vang là loại rượu "sống". Đặc điểm của nút chai gỗ sồi là nó cho phép rượu bên trong chai "thở" không khí bên ngoài và qua đó thực hiện quá trình trao đổi chất, hay nói cách khác là quá trình để vang "già đi" đến độ tuổi quy định về mặt chất lượng. Người sành rượu vang trước khi thưởng thức thường đưa nút chai gỗ sồi lên mũi ngửi để đánh giá xem nút chai có bị mốc hay không. Trong phòng thí nghiệm, các chuyên gia đã xác định được thủ phạm tạo nên mùi mốc này: 2 - 4 - 6 TCA hoặc trichloroanisole. Phân tử này chỉ xuất hiện khi trichlorophenol (không có mùi) có trong gỗ sồi làm nút chai tiếp xúc với một số nấm mốc. Ngay sau đó, nó sẽ biến thành TCA. Dù gỗ sồi được xử lý kỹ, nhưng TCA vẫn bám vào gỗ và có nguy cơ làm biến chất rượu vang. Hiện tượng này gây lo ngại nhà sản xuất rượu vang, các nhà hàng và kể cả người thưởng thức.

Để không phải chứng kiến loại nút chai bằng plastic lật đổ vị thế truyền thống của nút chai gỗ sồi, các nhà sản xuất nút chai gỗ sồi phải nhờ các phòng thí nghiệm kiểm tra chất lượng các lô hàng trước khi xuất khỏi hầm rượu. Qua phân tích, ngưỡng TCA cho phép là 2 nanogram/lít. Trên cơ sở đó, nhà sản xuất rượu vang sẽ quyết định sản phẩm của mình có chịu được tỷ lệ TCA mà phòng thí nghiệm đã xác định.

Do chi phí phân tích ở phòng thí nghiệm không phải là thấp nên giải pháp tốt nhất là tiệt trừ vấn đề tận gốc. Người ta đưa ra giả thuyết rằng chất chlore có trong nước mưa dùng để tưới các vùng trồng gỗ sồi làm nút chai chính là nguồn gốc gây nên TCA. Ngoài ra, người ta cũng biết rằng phân tử này có ở gốc cây. Cây càng bị nhiễm bệnh thì TCA càng dễ phát triển trên phần vỏ cây để làm nút chai.

Liệu có nên tránh nút chai plastic?

Ngày càng có nhiều nhà sản xuất vang Pháp chạy sang phe "kẻ thù" khi chọn nút chai plastic. Những nhãn hiệu rượu vang thuộc loại trung bình nhờ đó mà giảm được chi phí. Các nhà xuất khẩu rượu vẫn giữ được sản lượng ở những quốc gia mà nút chai gỗ sồi không được đánh giá cao. Chẳng hạn ở Úc, có đến 30% số rượu vang được đóng nút chai plastic. Một số khác theo gương Thụy Sĩ chọn nút vặn kim loại (screw cap). Ngoài ra, nhiều nhà sản xuất đang âm thầm thử nghiệm các chất liệu thay thế gỗ sồi nhằm giải quyết dứt điểm vấn đề TCA. Một số đề nghị nút chai "kỹ thuật" được làm từ bột gỗ sồi. Ưu thế của nút chai loại này so với loại plastic là nó cho phép rượu "thở" được một chút. Cũng có người đề nghị dùng khí CO2 xử lý gỗ sồi để tiệt trừ TCA, nhưng phương pháp này có nguy cơ làm thay đổi cấu trúc tự nhiên cần có của gỗ sồi.

Theo anh Lionel Le Gal, giám đốc thương mại của Công ty Lan Chi tại Việt Nam hiện kinh doanh rượu vang thông qua thương hiệu La Cave, nút vang plastic không ảnh hưởng đến chất lượng của loại vang thường (vin de consommation courante) có thời hạn sử dụng ngắn (1 - 2 năm). Riêng đối với rượu vang giữ lâu (vin de garde), tức tối thiểu 10 năm, nhà sản xuất vẫn còn muốn giữ truyền thống, với điều kiện gỗ sồi phải là loại chất lượng cao và không bị nhiễm bệnh.

Đối với nhiều người, nút chai gỗ sồi là một tiêu chuẩn chất lượng cao, là một hình ảnh mang tính nghi thức trong các mối quan hệ xã hội. Theo kết quả một cuộc thăm dò sở thích người uống rượu vang ở Pháp do Sofres (Viện nghiên cứu thị trường và dư luận quốc tế) thực hiện trong năm 2002, 40% số người được hỏi cho rằng nút chai gỗ sồi là "không thể thiếu được" (tăng nhẹ so với 38% ở cuộc thăm dò năm 2000). Tuy nhiên, giới trẻ ít nhạy cảm về tầm quan trọng của chất lượng nút chai: 27% không quan trọng hoá việc chọn chai vang phải dựa trên nút chai gỗ sồi và 25% số người từ 18-25 tuổi cho rằng mua chai rượu vang đóng nút bằng gỗ sồi hoặc loại nút khác không làm họ bận tâm suy nghĩ.

Như vậy, bạn có thể yên tâm khi uống loại rượu vang mới (từ 1-2 năm tuổi) đóng nút chai bằng plastic, vì ít ra bạn cũng không phải lo nghĩ xem có vấn đề TCA ở đây hay không. Điều quan trọng nhất là bạn hãy thử một lần rồi sau đó phán xét chất lượng cũng chưa muộn.  

(Nguồn : báo sgtt)